Lưới an toàn là một lớp bảo vệ thêm cho ban công và cửa sổ. Nó giảm bớt rủi ro, nhưng không loại bỏ được rủi ro. Trước khi chọn loại cáp, hãy trả lời ba câu: ai trông trẻ, ban công có liên quan đến đường thoát nạn không, và tòa nhà có cho lắp không.
Lưới không thay được người lớn
Có lưới rồi, vẫn phải làm những việc sau:
- Không để trẻ ở ban công một mình.
- Không để bàn ghế, thùng hộp, chậu cây hay đồ có thể trèo gần lan can. Không kê giường, tủ sát cửa sổ.
- Cân nhắc lắp chốt cửa ban công và cửa sổ ở chỗ trẻ không với tới.
- Không cho trẻ đu, trèo hay tì người vào lưới. Không treo đồ nặng lên cáp.
Thoát nạn khi cháy: hỏi trước khi lắp
Ban công và cửa sổ có thể là lối thoát, cũng là đường tiếp cận của lực lượng cứu hộ. Lưới lắp kín có thể làm chậm cả hai việc này.
QCVN 06:2022/BXD xếp một số lối ra ban công, lô gia vào nhóm lối ra khẩn cấp (mục 3.2.13), ví dụ ban công có thang bên ngoài nối các tầng, hoặc có cửa nắp trên sàn thông xuống tầng dưới. Ở tòa nhà có tổng diện tích căn hộ trên một tầng không quá 500 m² và tầng đó chỉ có một lối ra thoát nạn, mỗi căn hộ ở độ cao trên 15 m phải có thêm một lối ra khẩn cấp (mục 3.2.6.1). Chúng tôi không thấy đoạn nào của quy chuẩn nói riêng về lưới, nên không thể trả lời chung là được hay không. Hãy hỏi ban quản lý:
- Ban công hoặc lô gia nhà tôi có được tính là lối ra khẩn cấp không?
- Có thang, cửa nắp hay thiết bị thoát nạn nào cần chừa không?
- Lắp lưới có được không, phải chừa gì?
Nếu ban công có thang hoặc cửa nắp, không được để lưới hay đồ đạc chặn lối đó. Nếu ban quản lý không đồng ý, đừng làm.
Vì sao thường chọn cáp, không chọn khung sắt
Bộ Công an khuyến cáo không nên lắp “chuồng cọp”, nếu cần thì bố trí ô cửa thoát hiểm. Một chuyên gia quản lý bất động sản, trong bài báo năm 2021, khuyên dùng dây cáp thay vì khung sắt, khung inox vì khung rất khó cắt phá khi có sự cố, và mỗi nhà nên có sẵn dụng cụ cắt lưới.
Để sẵn dụng cụ cắt
Cáp cắt được không có nghĩa là cắt bằng gì cũng được. Có trang bán hàng ghi dao sắc cắt được, có trang ghi dao kéo thường không cắt được. Vì vậy:
- Khi bàn giao, hỏi thợ loại kìm nào cắt được đúng loại cáp nhà bạn, và cần cắt ở đâu, bao nhiêu sợi để đủ lối qua.
- Để kìm ở một chỗ cố định gần cửa ban công, người lớn lấy được ngay, trẻ không với tới. Không khóa trong tủ.
- Mọi người lớn trong nhà phải biết chỗ để và cách cắt.
- Khi có cháy, gọi 114 và làm theo hướng dẫn. Ở trên cao, đừng trèo ra ngoài lan can nếu không có thang hay lối xuống.
Mặt ngoài tòa nhà và quy định của ban quản lý
Luật Nhà ở 2023 cấm sơn, trang trí mặt ngoài căn hộ, nhà chung cư không đúng quy định về thiết kế, kiến trúc. Luật không nói riêng về lưới, nhưng lưới nhìn thấy được từ bên ngoài, nên mỗi tòa có thể có yêu cầu riêng. Hãy hỏi:
- Tòa nhà có cho lắp không, có quy định về màu, kiểu, vị trí không.
- Có được bắt vít vào tường, trần, lan can không, chỗ nào cần tránh.
- Có cần đăng ký thi công không.
Đo gì trước khi thợ đến
Thợ sẽ đo lại khi khảo sát. Bạn nên xem trước:
- Khoảng mở: chiều rộng và chiều cao, tính từ mặt lan can tới trần. Lưới thường tính theo m², ô nhỏ thường có mức tính riêng.
- Chỗ bắt nẹp: tường, trần, lan can làm bằng gì. Trần thạch cao, tường nứt, lan can kính cần xem kỹ.
- Những thứ vướng: dàn nóng điều hòa, dàn phơi, đèn, ống thoát nước.
- Mép ô lưới: nẹp phải bắt khít, không để khoảng hở lớn ở hai bên và ở trên.
Các loại lưới và thông số
Phổ biến nhất là cáp bện từ nhiều sợi nhỏ, căng giữa các thanh nẹp nhôm và siết bằng bu lông. Đường kính hay gặp là 2,5 mm và 3 mm. Khoảng cách sợi hay gặp là khoảng 5 cm, có nơi lắp thưa hơn. Nhà có trẻ nhỏ thường được thợ khuyên khoảng 5 cm. Đây là mức người bán đăng, không phải tiêu chuẩn chung, và khác nhau theo từng sản phẩm.
Về lực chịu, các trang bán hàng ghi những con số khác nhau, thường không kèm kết quả thử, nên bài này không đưa con số chung. Nếu được báo một con số, hãy hỏi đó là của sản phẩm nào, đo thế nào.
| Tiêu chí | Cáp lõi thép bọc nhựa | Cáp lõi inox bọc nhựa | Cáp inox không bọc |
|---|---|---|---|
| Chống gỉ | Dựa nhiều vào lớp vỏ. Vỏ rách thì lõi dễ gỉ | Tốt hơn lõi thép, tuỳ loại inox (201, 304, 316) | Tuỳ loại inox, thấy được bề mặt cáp |
| Hợp với | Ô ít bị mưa nắng, ngân sách thấp | Đa số ban công | Người muốn ít che tầm nhìn, chấp nhận chi phí cao hơn |
Nên chọn loại nào
Ban công hay bị mưa tạt thì nên ưu tiên lõi inox. Yêu cầu ghi rõ loại lõi, đường kính, khoảng cách sợi trên báo giá, vì nhìn lớp vỏ nhựa khó biết lõi là gì.
Những gì xảy ra khi lắp
- Khảo sát: đo, xem chỗ bắt vít, báo thông số và giá.
- Thống nhất: chốt vị trí nẹp sau khi có ý kiến của ban quản lý.
- Bắt nẹp: khoan, bắt thanh nẹp, dọn bụi.
- Luồn và căng cáp: căng từng sợi cho đều, siết bu lông.
- Kiểm tra, bàn giao: xem lại mép và độ căng, chỉ cách kiểm tra và cách cắt khi khẩn cấp. Có phiếu bảo hành, thời hạn theo từng sản phẩm, báo rõ trước khi lắp.
Một ban công thường lắp trong khoảng 1–2 giờ, tuỳ số lượng và hiện trạng. Đừng tự lắp, vì phải làm việc sát mép lan can ở trên cao.
Kiểm tra thường xuyên
Chúng tôi không tìm được chu kỳ công bố chung, nên hãy nhìn lại thường xuyên, và luôn xem lại sau mưa bão hoặc khi có vật va vào lưới.
- Độ căng cáp: sợi nào chùng hơn các sợi bên cạnh thì gọi thợ. Không tự căng bằng tay hoặc bằng vật nặng.
- Ốc vít, bu lông: xem có lỏng, tuột hay thiếu không.
- Gỉ sét: xem chân kẹp, đầu cáp, vỏ nhựa. Vỏ nứt hoặc rách, lộ lõi, có vệt gỉ thì cần thay đoạn đó.
- Thanh nhựa, nẹp: xem có nứt, cong, giòn hay bong khỏi tường không.
- Mép lưới: xem có khoảng hở mới không.
Thấy hỏng thì đừng để trẻ ra ban công cho tới khi sửa xong.